Formularz ZUS Z-3 to kluczowy dokument wymagany do wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego, takich jak zasiłek chorobowy, macierzyński czy opiekuńczy. Pracodawca (płatnik składek) wypełnia i przekazuje ZUS Z-3 do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu udokumentowania prawa pracownika do zasiłku oraz określenia wysokości podstawy wymiaru. Odpowiedzialność za poprawność i terminowość złożenia spoczywa na płatniku składek.
| Pozycja | Co wpisać | Przykład |
|---|---|---|
| 1 | Okresy ubezpieczenia społecznego, jeśli świadczenie sprzed 1.01.2017 lub zatrudnienie krótsze niż rok. | |
| A | W większości przypadków e-ZLA jest dostępne na PUE ZUS, obowiązek spełniony automatycznie. | |
| I | Informacje o wynagrodzeniu stanowiącym podstawę zasiłku. | |
| U | Okresy ubezpieczenia społecznego, jeśli świadczenie sprzed 1.01.2017 lub zatrudnienie krótsze niż rok. | |
| Z | Serię i numer dowodu osobistego można pozostawić puste. |
Sprawdź aktualny wzór przed złożeniem.
Instrukcja opisuje wzór ZUS Z-3 obowiązujący na dzień 5 września 2026. Formularze urzędowe zmieniają się co roku — aktualny druk pobierzesz ze strony urzędu: oficjalny formularz ZUS Z-3.
ZUS Z-3 – co to jest i kto powinien go wypełnić?
Formularz ZUS Z-3, oficjalnie nazwany „Zaświadczenie płatnika składek dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego”, jest dokumentem niezbędnym w procesie ubiegania się o różnego rodzaju zasiłki wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Służy on do przekazania ZUS kluczowych danych dotyczących ubezpieczonego oraz podstawy wymiaru świadczeń, takich jak zasiłek chorobowy, macierzyński, opiekuńczy, rehabilitacyjny czy świadczenia z tytułu wypadku przy pracy. Dokument ten jest wypełniany i składany przez pracodawcę (płatnika składek), gdy ZUS jest organem właściwym do wypłaty tych świadczeń, co ma miejsce np. w przypadku płatników zatrudniających do 20 ubezpieczonych.
Z-3 jak wypełnić? Instrukcja krok po kroku
Wypełnienie druku ZUS Z-3 wymaga precyzji i znajomości przepisów. Poniższa instrukcja odzwierciedla stan prawny na dzień 5 września 2026 r. i szczegółowo opisuje, jak wypełnić poszczególne sekcje formularza ZUS Z-3 dla zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, ojcowskiego oraz opiekuńczego. Dokładność w tym procesie jest kluczowa dla szybkiego i prawidłowego rozpatrzenia wniosku o świadczenie przez ZUS.
I. Dane identyfikacyjne płatnika składek
W tej sekcji należy wpisać dane identyfikacyjne pracodawcy. Podaj numer NIP, numer REGON (jeśli posiadasz), numer PESEL (jeśli płatnikiem jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, np. osoba zatrudniająca nianię) oraz serię i numer dowodu osobistego lub paszportu. Następnie uzupełnij nazwę skróconą płatnika składek (np. nazwę firmy 'XYZ Sp. z o.o.’) oraz imię i nazwisko osoby fizycznej, jeśli płatnikiem jest taka osoba. Wpisz również adres siedziby płatnika składek, np. 'ul. Przykładowa 10, 00-001 Warszawa’.
II. Dane identyfikacyjne ubezpieczonego
W tej części formularza ZUS Z-3 podajesz dane pracownika, który ubiega się o świadczenie. Wymagane są: numer PESEL, nazwisko, imię pierwsze oraz adres zamieszkania. Pamiętaj, aby dane były zgodne z dokumentacją pracowniczą, np. 'Jan Kowalski, PESEL: 80010112345, ul. Kwiatowa 5, 02-300 Warszawa’.
III. Informacje o ubezpieczeniu chorobowym
W tej sekcji określ datę początkową i końcową ubezpieczenia chorobowego, np. 'od 01.01.2020 do nadal’. Zaznacz, czy ubezpieczenie jest obowiązkowe czy dobrowolne. W przypadku, gdy pracownik posiada prawo do zasiłku z tytułu wcześniejszego zatrudnienia, podaj również dane tego zatrudnienia. Ciągłość ubezpieczenia jest kluczowa dla ustalenia prawa do zasiłku.
IV. Informacje o podstawach wymiaru zasiłków
W tej sekcji podajesz miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, od którego są naliczane zasiłki. Uwzględnij okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy lub nastąpiło zdarzenie uprawniające do zasiłku (np. od 01.01.2025 do 31.12.2025). Wpisz kwoty przychodu brutto, z uwzględnieniem składników wynagrodzenia wliczanych do podstawy wymiaru zasiłku. Dla każdej pozycji wskaż miesiąc i rok, kwotę przychodu (np. '6000,00 zł’) oraz kwotę potrąconych składek na ubezpieczenie społeczne finansowanych przez pracownika (np. '137,28 zł’). Właściwe wypełnienie tej części jest kluczowe dla ustalenia wysokości świadczenia. W przypadku zmian w wynagrodzeniu lub nieobecności, należy to odpowiednio uwzględnić.
V. Informacje o okresie wypłaty wynagrodzenia/zasiłku przez płatnika składek
W tej części wskaż, za jaki okres płatnik składek wypłacił wynagrodzenie chorobowe, o którym mowa w art. 92 Kodeksu pracy, lub zasiłek chorobowy. Podaj datę początkową i końcową tego okresu, np. 'Wynagrodzenie chorobowe wypłacono od 01.03.2026 do 14.03.2026′. Jeśli płatnik nie wypłacał wynagrodzenia chorobowego ani zasiłku, zaznacz to pole. Sekcja ta jest istotna dla ZUS, aby uniknąć dublowania wypłat.
VI. Informacje dotyczące niezdolności do pracy/opieki
W tej sekcji ZUS Z-3, w zależności od rodzaju świadczenia, należy podać odpowiednie dane. Dla zasiłku chorobowego wpisz okres niezdolności do pracy, np. 'od 15.03.2026 do 30.03.2026′. W przypadku zasiłku macierzyńskiego, podaj datę porodu (np. '10.04.2026′) lub datę przyjęcia dziecka na wychowanie. W odniesieniu do zasiłku opiekuńczego, należy podać dane osoby wymagającej opieki (imię, nazwisko, PESEL, stopień pokrewieństwa, np. 'Anna Kowalska, PESEL: 12345678901, córka’) oraz okres sprawowania opieki. Jeśli formularz dotyczy urlopu ojcowskiego, należy wskazać dane dziecka i okres urlopu ojcowskiego.
VII. Inne informacje
W tej sekcji możesz zamieścić dodatkowe informacje, które są istotne dla rozpatrzenia wniosku o zasiłek. Może to być informacja o rozwiązaniu umowy o pracę (np. 'umowa o pracę rozwiązana z dniem 31.05.2026′), zmianie wymiaru czasu pracy, czy innej okoliczności mającej wpływ na prawo lub wysokość świadczenia. Warto tu umieścić wszelkie dane, które mogą wpłynąć na ocenę sytuacji przez ZUS.
VIII. Oświadczenie płatnika składek
Sekcja ta zawiera oświadczenie płatnika składek o zgodności podanych danych z prawdą oraz o przyjęciu do wiadomości odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Należy podać miejscowość (np. 'Warszawa’), datę wypełnienia (np. '05.09.2026′) oraz złożyć podpis płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej.
Terminy: Ile czasu ma pracodawca na złożenie Z3?
Płatnik składek (pracodawca) jest zobowiązany do złożenia formularza ZUS Z-3 do ZUS niezwłocznie po otrzymaniu dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do zasiłku i jego wysokości. Zgodnie z przepisami, termin ten wynosi 7 dni od daty otrzymania tych dokumentów. Dokumentami takimi mogą być na przykład zaświadczenie lekarskie ZLA (jeśli nie jest to e-ZLA, które ZUS otrzymuje automatycznie), odpis skrócony aktu urodzenia dziecka czy wniosek o zasiłek opiekuńczy. Niedotrzymanie tego 7-dniowego terminu może skutkować opóźnieniem w wypłacie świadczenia dla pracownika. Ponadto, ZUS ma prawo nałożyć na płatnika składek grzywnę za naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która może wynieść do 5000 zł.
Jak prawidłowo wypełnić ZUS Z-3 dla zasiłku opiekuńczego?
Wypełnienie ZUS Z-3 dla zasiłku opiekuńczego wymaga szczególnej uwagi na sekcję VI formularza. Poza standardowymi danymi identyfikacyjnymi płatnika i ubezpieczonego, w tej sekcji należy precyzyjnie wskazać dane osoby, nad którą sprawowana jest opieka. Wpisujemy imię, nazwisko i numer PESEL chorego członka rodziny (np. 'Julia Kowalska, PESEL: 01020345678′). Kluczowe jest również określenie stopnia pokrewieństwa (np. 'córka’, 'współmałżonek’, 'rodzic’) oraz podanie dokładnego okresu, za który przysługuje zasiłek opiekuńczy, na podstawie wystawionego zwolnienia lekarskiego (ZLA) lub innego dokumentu potwierdzającego konieczność opieki. Upewnij się, że pracownik spełnia warunki do zasiłku opiekuńczego, np. dotyczące braku innych członków rodziny mogących zapewnić opiekę.
Kto jest odpowiedzialny za wypełnienie druku Z-3?
Za wypełnienie i złożenie druku ZUS Z-3 odpowiedzialny jest wyłącznie płatnik składek, czyli zazwyczaj pracodawca. To na nim spoczywa obowiązek przygotowania i przekazania ZUS wszelkich niezbędnych informacji dotyczących ubezpieczonego i jego uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Pracownik nie ma możliwości samodzielnego wypełnienia ani złożenia tego formularza, ponieważ ZUS Z-3 stanowi zaświadczenie wystawiane przez płatnika składek, potwierdzające fakty i dane niezbędne do prawidłowego ustalenia prawa i wysokości zasiłku. Odpowiedzialność za poprawność i terminowość złożenia spoczywa zatem na pracodawcy.
Gdzie i jak złożyć wypełniony formularz ZUS Z-3?
Wypełniony formularz ZUS Z-3 można złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na trzy główne sposoby. Najbardziej rekomendowaną i efektywną metodą jest złożenie elektroniczne, za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Wymaga to posiadania profilu zaufanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Jest to najszybsza droga, umożliwiająca monitorowanie statusu wniosku online. Alternatywnie, formularz można złożyć osobiście w dowolnej placówce ZUS, przekazując go w biurze podawczym. Trzecią opcją jest wysłanie wypełnionego druku pocztą tradycyjną na adres właściwego oddziału ZUS. Wybór odpowiedniej drogi zależy od preferencji płatnika i dostępnych narzędzi, ale złożenie elektroniczne przyspiesza cały proces.
ZUS Z-3 a e-ZLA – kluczowe różnice i powiązania
ZUS Z-3 i e-ZLA (elektroniczne zwolnienie lekarskie) to dwa różne, choć ściśle powiązane ze sobą dokumenty w procesie ubiegania się o zasiłki z ubezpieczenia społecznego. E-ZLA to dokument wystawiany przez lekarza w formie elektronicznej, który automatycznie trafia do ZUS oraz do płatnika składek (pracodawcy) na jego profil PUE ZUS. Informuje on o niezdolności pracownika do pracy i okresie jej trwania. Z kolei ZUS Z-3 jest zaświadczeniem, które płatnik składek musi wypełnić i złożyć do ZUS w celu udokumentowania prawa pracownika do zasiłku oraz określenia podstawy wymiaru tego świadczenia. Mimo że e-ZLA dostarcza ZUS informacji o chorobie, ZUS Z-3 jest nadal niezbędny, aby ZUS mógł obliczyć i wypłacić zasiłek, zwłaszcza gdy to ZUS jest płatnikiem zasiłku (np. w przypadku płatników zatrudniających do 20 ubezpieczonych). Bez ZUS Z-3, ZUS nie ma pełnych danych do prawidłowego rozpatrzenia wniosku o zasiłek, pomimo posiadania e-ZLA.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie dane są potrzebne do wypełnienia ZUS Z-3?
Do wypełnienia ZUS Z-3 potrzebne są dane identyfikacyjne pracownika (PESEL, nazwisko, imię, adres) i płatnika składek (NIP, REGON, nazwa), informacje o okresie ubezpieczenia, wysokości wynagrodzenia będącego podstawą wymiaru składek (z ostatnich 12 miesięcy), a także dane dotyczące niezdolności do pracy lub innych okoliczności uprawniających do zasiłku.
Czy ZUS Z-3 jest zawsze wymagany przy zasiłkach?
ZUS Z-3 jest wymagany w większości przypadków, gdy ZUS jest płatnikiem zasiłku (np. gdy pracodawca zatrudnia do 20 ubezpieczonych). Płatnicy zatrudniający powyżej 20 ubezpieczonych wypłacają zasiłki samodzielnie, więc nie składają ZUS Z-3.
Co zrobić, gdy popełnię błąd w formularzu ZUS Z-3?
W przypadku błędu należy złożyć korektę formularza ZUS Z-3. Należy wypełnić go ponownie, wpisując poprawne dane, a w nagłówku formularza zaznaczyć pole 'korekta’.
Czy mogę złożyć ZUS Z-3 za pomocą poczty elektronicznej?
Nie, ZUS Z-3 nie może być złożony za pośrednictwem zwykłej poczty elektronicznej. Możliwe jest złożenie go elektronicznie poprzez platformę PUE ZUS z użyciem kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego.
Kiedy pracownik otrzyma zasiłek po złożeniu ZUS Z-3?
ZUS ma 30 dni od daty otrzymania kompletu dokumentów (w tym ZUS Z-3) na wypłatę zasiłku. W praktyce czas ten może być krótszy, jeśli dokumenty są prawidłowe i nie wymagają dodatkowych wyjaśnień.
Czy ZUS Z-3 dotyczy tylko zasiłku chorobowego?
Nie, ZUS Z-3 jest formularzem ogólnym do celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego i dotyczy również zasiłków macierzyńskich, opiekuńczych, świadczeń rehabilitacyjnych i innych świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, takich jak zasiłek wyrównawczy.
Jakie są konsekwencje niezłożenia ZUS Z-3 w terminie?
Niezłożenie ZUS Z-3 w terminie (7 dni) może opóźnić wypłatę świadczenia dla pracownika. Ponadto, ZUS może nałożyć na płatnika składek grzywnę do 5000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Czy pracownik może sam wypełnić i złożyć ZUS Z-3?
Nie, formularz ZUS Z-3 jest zaświadczeniem wystawianym przez płatnika składek (pracodawcę) i to on jest odpowiedzialny za jego wypełnienie i złożenie do ZUS. Pracownik nie ma uprawnień do samodzielnego wypełniania tego druku.
Gdzie znajdę aktualny wzór formularza ZUS Z-3?
Aktualny wzór formularza ZUS Z-3 można pobrać ze strony internetowej ZUS (www.zus.pl) w sekcji 'Formularze’ lub znaleźć w systemie PUE ZUS.
Czy muszę dołączać jakieś załączniki do ZUS Z-3?
Do ZUS Z-3 należy dołączyć dokumenty potwierdzające prawo do zasiłku, np. zaświadczenie lekarskie (jeśli nie jest to e-ZLA), skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (w przypadku zasiłku macierzyńskiego) lub inne dokumenty wymagane dla danego rodzaju świadczenia, zgodnie z wytycznymi ZUS.
Zobacz też
- ZUS ZCNA jak wypełnić
- ZUS ZUA jak wypełnić
- Jak wypełnić wniosek o rentę wzór
- ERP-7 wzór wypełniony — instrukcja krok po kroku
Więcej w dziale ZUS i świadczenia.